Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Dương Xuân Lộc - Bác sĩ Ngoại Tiêu hóa - Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc phải làm hậu môn nhân tạo nhằm đưa phân và khí thoát ra khỏi cơ thể mà không đi qua trực tràng. Bệnh nhân ung thư đại tràng, trực tràng ở các giai đoạn tiến triển và/hoặc có biến chứng cần phải mở hậu môn nhân tạo.

Mở hậu môn nhân tạo là một trong những cuộc phẫu thuật lớn nhằm tạo ra một con đường dẫn chất thải từ đại tràng ra ngoài thành bụng thoát khỏi cơ thể mà không cần đi qua trực tràng. Việc này được thực hiện chủ động trên cơ thể với mục đích vĩnh viễn hoặc tạm thời chờ sự hồi phục của đại tràng.

Mở hậu môn nhân tạo trong các trường hợp:

Bệnh nhân ung thư đại tràng, trực tràng ở các giai đoạn tiến triển và/hoặc có biến chứng cần phải mở hậu môn nhân tạo.

Một số trường hợp khác, bệnh nhân có thể cần phẫu thuật làm hậu môn nhân tạo nếu:

  • Tắc ruột, hoại tử ruột do các nguyên nhân
  • Khối u phần thấp của trực tràng
  • Vỡ đại tràng gây nhiễm trùng ổ bụng nặng

Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo

Mở hậu môn nhân tạo là một trong những cuộc phẫu thuật lớn

Vị trí làm hậu môn nhân tạo phải đạt được các yêu cầu sau:

  • Ở phần thành bụng phẳng (để dễ gắn túi chứa phân)
  • Nằm trên vị trí thắt lưng
  • Người bệnh dễ quan sát và tự chăm sóc

Kiểu hậu môn nhân tạo được đặt tên theo vị trí giải phẫu của đại tràng

Hậu môn nhân tạo đại tràng sigma: Đây là loại phổ biến nhất. Nằm gần cuối của đại tràng, ngay trước trực tràng. Khi làm hậu môn nhân tạo đại tràng sigma sẽ cho phân cứng hơn và phù hợp sinh lý tương tự như phân bình thường.

Hậu môn nhân tạo đại tràng ngang: Đại tràng ngang nằm ngang phía trên vùng thượng vị. Do phần đại tràng này hấp thu nước ít hơn đoạn thấp của đại tràng nên phân ở đại tràng ngang thường mềm hơn. Có 3 kiểu mở hậu môn nhân tạo thường gặp ở đại tràng ngang.

Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo

Vị trí làm hậu môn nhân tạo phải đạt được các yêu cầu nhất định

  • Hậu môn nhân tạo kiểu quai: Hậu môn nhân tạo kiểu quai được thực hiện nhanh hơn kiểu đầu tận và thường có tính chất tạm thời, kiểu hậu môn nhân tạo này sẽ tạo đường hầm thành bụng lớn hơn nên sẽ có nguy cơ thoát vị cạnh hậu môn nhân tạo. Vị trí để làm hậu môn nhân tạo kiểu này là khoảng 1⁄4 trên vùng bụng phải (tương đương đại tràng ngang) hoặc hố chậu trái (tương đương đại tràng xích-ma). Thi thoảng vẫn sẽ có phân hoặc khí đi qua trực tràng do đại tràng vẫn còn liên tục với trực tràng.
  • Hậu môn nhân tạo kiểu đầu tận: Đây thường là kiểu hậu môn nhân tạo có tính chất vĩnh viễn, được làm sau phẫu thuật cắt đại tràng bao gồm cả trực tràng và phần đại tràng dưới vị trí mở hậu môn nhân. Phần đưa ra làm hậu môn nhân tạo là đoạn cuối hồi tràng, sát van hồi manh tràng, nhằm đảm bảo đủ chiều dài của tiểu tràng, bảo tồn tối đa chức năng tiêu hóa, hấp thu của tiểu tràng cũng như “để dành” chỗ cho việc tạo túi chứa sau này.
  • Hậu môn nhân tạo kiểu nòng súng: Được làm nhanh hơn kiểu đầu tận và thường mang tính chất tạm thời. Đầu gần được đưa ra ngoài thành bụng là một hậu môn tạm thời để đưa chất thải ra ngoài. Đầu xa cũng được đưa ra ngoài thành bụng, có một ít chất nhầy chảy ra. Hậu môn nhân tạo kiểu nòng súng sẽ được thực hiện đóng lại ở thì sau.

Hậu môn nhân tạo đại tràng xuống: Được mở ở phần bên trái của ổ bụng. Phân từ kiểu hậu môn này thường rắn do đã đi qua gần hết toàn bộ khung đại tràng. Thường thực hiện cho các ung thư trực tràng.

Hậu môn nhân tạo đại tràng lên: Cách làm hậu môn nhân tạo từ vị trí đại tràng lên này thì chỉ có một phần của đại tràng thực hiện chức năng tiêu hóa, hấp thu dẫn đến chất thải vẫn còn tỉ lệ nước cao, phân tiết ra ngoài thường lỏng, gây khó khăn cho việc chăm sóc. Mở kiểu hậu môn nhân tạo từ đại tràng lên rất ít được thực hiện, thay vào đó kiểu mở hồi tràng ra ngoài thành bụng sẽ được làm nhiều hơn, thích hợp hơn, kèm theo có một túi nhỏ đựng chất thải bài tiết ra ngoài.

Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo

Người bệnh nên đến gặp bác sĩ khi có biểu hiện bất thường

  • Xuất huyết đại tràng
  • Tổn thương các mô xung quanh
  • Nhiễm trùng tại chỗ hoặc nhiễm trùng ổ bụng
  • Chảy máu từ lỗ mở hậu môn nhân tạo
  • Xuất hiện lỗ rò từ đại tràng vào ổ bụng, thành bụng

Bệnh nhân sẽ được chăm sóc và theo dõi khoảng một tuần sau phẫu thuật làm hậu môn nhân tạo và phục hồi hoàn toàn có thể mất tới 2 tháng. Khi đang trong thời gian hồi phục, bệnh nhân cần kiêng một số loại thức ăn nhất định.

Nếu mở hậu môn nhân tạo tạm thời, bệnh nhân sẽ cần phẫu thuật đóng hậu môn nhân tạo sau khi đại tràng đã hồi phục. Phẫu thuật này thường diễn ra khoảng 12 tuần sau đó tùy thuộc vào mục đích mở hậu môn nhân tạo. Việc đóng hậu môn nhân tạo cần được sự theo dõi và chỉ định của bác sĩ, phẫu thuật viên thực hiện chính cho bệnh nhân.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số 1900 232 389 (phím 0 để gọi Vinmec) hoặc đăng ký lịch khám tại viện TẠI ĐÂY. Nếu có nhu cầu tư vấn sức khỏe từ xa cùng bác sĩ Vinmec, quý khách đặt lịch tư vấn TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn

XEM THÊM:

Hậu môn nhân tạo là con đường dẫn từ ruột già ra ngoài thành bụng giúp phân và khí thoát khỏi cơ thể mà không đi qua trực tràng. Chất thải được thu thập trong một túi đeo ở bên ngoài cơ thể.

Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo

Ruột già là gì?

Ruột già gồm đại tràng và trực tràng. Nó là phần nối tiếp với ruột non.

Ruột non tiêu hóa chất dinh dưỡng và hấp thụ chúng vào mạch máu. Các chất dinh dưỡng như vậy bao gồm protein, chất béo và carbohydrate.

Thức ăn còn lại không thể tiêu hóa từ ruột non đến đại tràng. Đại tràng tái hấp thụ nước từ chất thải, phần còn lại tạo thành phân, phân được chứa trong ruột già sau đó đưa ra ngoài nhờ quá trình đi tiêu.

Tại sao cần phải mở hậu môn nhân tạo?

Bệnh nhân ung thư đại trực tràng ở giai đoạn tiến triển hoặc có biến chứng có thể cần phải mở hậu môn nhân tạo. Bệnh nhân có thể cần phẫu thuật làm hậu môn nhân tạo nếu:

  • Ruột già bị tắc nghẽn hoặc bị tổn hại.
  • Ung thư phần thấp trực tràng.
  • Vỡ đại tràng gây nhiễm trùng trong ổ bụng.

Hậu môn nhân tạo sẽ tồn tại bao lâu?

Hầu hết những người cần mở hậu môn nhân tạo liên quan đến ung thư chỉ cần nó trong một vài tháng đến khi đại tràng hoặc trực tràng lành. Tuy nhiên, một số người có thể cần mở hậu môn nhân tạo vĩnh viễn.

Các loại hậu môn nhân tạo

Mỗi loại hậu môn nhân tạo được đặt tên theo đoạn đại tràng mà nó mở ra

  • Hậu môn nhân tạo đại tràng sigma: Đây là loại phổ biến nhất. Nó nằm ở phần xa của ruột già. Đại tràng sigma di chuyển chất thải đến trực tràng. Hậu môn nhân tạo đại tràng sigma cho phân cứng hơn và phù hợp sinh lý hơn các loại hậu môn nhân tạo khác.
  • Hậu môn nhân tạo đại tràng ngang: Đại tràng ngang nằm ngang phía trên thượng vị. Phân ở đại tràng ngang thường mềm do chỉ có một phần nhỏ đại tràng tái hấp thu nước. Có 3 kiểu mở hậu môn nhân tạo thường gặp ở đại tràng ngang:
    • Hậu môn nhân tạo kiểu quai: Kiểu hậu môn nhân tạo này tạo một lỗ cho phân thoát ra trong khi đại tràng vẫn còn nối với trực tràng. Và hệ quả là thi thoảng vẫn có phân hoặc khí đi qua trực tràng.
    • Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo
    • Hậu môn nhân tạo kiểu đầu tận: Phẫu thuật này cắt bỏ đoạn ruột già bao gồm cả trực tràng và đoạn đại tràng dưới chỗ mở hậu môn nhân. Đây là kiểu hậu môn nhân tạo vĩnh viễn.
    • Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo
    • Hậu môn nhân tạo kiểu nòng súng: Kiểu hậu môn nhân tạo này chia đại tràng làm 2 phần riêng biệt, tạo thành 2 lỗ mở. Phân từ phía trên thoát ra từ 1 lỗ và dịch nhầy niêm mạc đại tràng phía dưới thoát ra từ lỗ còn lại.
  • Hậu môn nhân tạo đại tràng xuống: Đại tràng xuống nhận chất thải xuống từ phần bên trí của ổ bụng. Phân thường ở dạng rắn vì nó đã đi qua hầu hết các phần chức năng của đại tràng.
  • Hậu môn nhân tạo đại tràng lên: Đại tràng lên kéo dài từ vị trí bắt đầu của đại tràng đến phần bên phải của ổ bụng. Trong phương pháp mở hậu môn nhân tạo này, chỉ có một phần của đại tràng thực hiện chức năng. Kết quả là đại tràng chỉ tái hấp thu được một lượng nước nhỏ và phân thường lỏng.

Hậu môn nhân tạo đại tràng lên rất ít được làm. Mở hồi tràng ra da thích hợp hơn là mở hậu môn nhân tạo ở đại tràng lên. Mở hồi tràng ra da là phương pháp mở ruột non ra thành bụng và có một chiếc túi bên ngoài chứa chất thải.

Điều gì sẽ diễn ra trong khi phẫu thuật?

Bệnh nhân sẽ được gây mê trước cuộc phẫu thuật. Trong quá trình phẫu thuật, phẫu thuật viên sẽ mở một lỗ hậu môn nhân tạo tại vị trí mà bệnh nhân có thể nhìn thấy và chăm sóc nó. Sau đó, họ sẽ đính túi hậu môn nhân tạo vào lỗ mở này.

Phương pháp phẫu thuật có thể thực hiện với:

  • Một đường mổ hở lớn ở thành bụng hoặc
  • Phẫu thuật nội soi đòi hỏi ít xâm lấn hơn, vết mổ nhỏ hơn, giảm đau hơn và thời gian hồi phục nhanh hơn.

Phẫu thuật có thể bao gồm các rủi ro sau đây:

  • Chảy máu đại tràng
  • Tổn thương cơ quan lân cận
  • Nhiễm trùng
  • Chảy máu từ lỗ mở hậu môn nhân tạo.

Phải mất bao lâu để hồi phục sau phẫu thuật?

Hầu hết bệnh nhân ở lại bệnh viện trong tối đa 1 tuần sau thủ thuật. Phục hồi hoàn toàn sau mở hậu môn nhân tạo có thể mất tới 2 tháng. Trong thời gian này, bệnh nhân phải hạn chế một số loại thức ăn trong khi đại tràng lành.

Nếu mở hậu môn nhân tạo tạm thời, bệnh nhân có thể cần phẫu thuật đóng hậu môn nhân tạo sau khi đại tràng đã lành. Phẫu thuật này thường diễn ra khoảng 12 tuần sau đó tùy thuộc vào mục đích mở hậu môn nhân tạo.

Chăm sóc hậu môn nhân tạo

Làm sạch túi hậu môn nhân tạo của bệnh nhân. Một khi đã hồi phục sau phẫu thuật, bệnh nhân sẽ cần phải làm sạch túi hậu môn nhân tạo vài lần mỗi ngày. Tốt nhất là giữ túi hậu môn luôn không đầy quá một nửa.

Bệnh nhân sẽ không thể kiểm soát được lượng phân và khí di chuyển vào trong túi. Nó sẽ thay đổi tùy theo loại hậu môn nhân tạo và chế độ ăn uống. Đội ngũ chăm sóc sức khỏe có thể cung cấp thông tin về việc lựa chọn thực phẩm giúp giảm lượng khí thải ra.

Có nhiều loại túi hậu môn nhân tạo. Bao gồm túi mở hay có thể tháo rời và túi kín hay dùng một lần. Một số túi có một bộ lọc khử mùi và lỗ thông khí. Điều này ngăn cản túi trở nên quá căng, bung ra khỏi bụng, hoặc vỡ. Hãy hỏi nhóm chăm sóc sức khỏe về các loại túi hậu môn nhân tạo.

Chăm sóc da quanh lỗ hậu môn nhân tạo. Da xung quanh lỗ hậu môn nhân tạo cần được giữ sạch sẽ để tránh nhiễm trùng. Lỗ mở hậu môn luôn có màu đỏ hồng và thỉnh thoảng có thể bị chảy máu, điều đó là thường gặp và hiếm khi kéo dài.

Bao lâu thay túi hậu môn nhân tạo

Chung sống với hậu môn nhân tạo

Hậu môn nhân tạo đem đến một số thay đổi trong cuộc sống của bệnh nhân. Tuy nhiên, hậu môn nhân tạo đã được thiết kế thuận tiện nhất có thể.

Trang phục. bệnh nhân có thể mặc những loại trang phục như trước khi mở hậu môn nhân tạo. Túi hậu môn nhân tạo được thiết kế vừa vặn với cơ thể. Chúng cũng có màn chắn khí chống mùi hôi. Mùi hôi chỉ thoát ra khi bệnh nhân làm trống túi.

Hoạt động. bệnh nhân có thể tiến hành các hoạt động như cuộc sống hàng ngày. Những người có hậu môn nhân tạo vẫn tiếp tục đi làm, chơi thể thao, và tham gia vào hoạt động tình dục. Vận động hợp lý sẽ không làm tổn thương đến bệnh nhân hay hậu môn nhân tạo.

Hỗ trợ tâm lý. Một số người có thể cảm thấy buồn hoặc bối rối vì hậu môn nhân tạo. Hãy xem xét việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ nhóm những người có hậu môn nhân tạo. Những mối quan hệ này có thể giúp trả lời các câu hỏi của bệnh nhân và cung cấp cho bệnh nhân sự hỗ trợ về mặt tâm lý. Cũng nên xem xét điều này nếu bệnh nhân đang đấu tranh chống lại những thay đổi xấu đi của cơ thể.